لیزرتراپی در فیزیوتراپی یک روش غیرتهاجمی است که از نور متمرکز با طول موجهای خاص برای هدف قرار دادن بافتهای آسیب دیده استفاده میکند.
لیزر درمانی در فیزیوتراپی چگونه انجام میشود؟
لیزر درمانی با رساندن طول موجهای خاصی از نور به مناطق مورد نظر بدن عمل میکند. این طول موجهای نور به پوست نفوذ میکنند و با سلولها و بافتهای زیرین تعامل دارند. فوتونهای نور توسط اجزای سلولی، به ویژه میتوکندریها، که ساختارهای تولید انرژی در سلول ها هستند، جذب میشوند. این جذب انرژی نور باعث ایجاد یک سری واکنشهای بیوشیمیایی میشود که منجر به اثرات درمانی مختلفی میشود.
اثرات بیولوژیکی لیزر در فیزیوتراپی شامل موارد زیر است:
- افزایش تولید آدنوزین تری فسفات (ATP)
- کاهش التهاب
- افزایش تولید کلاژن
- افزایش گردش خون
- مدولاسیون درد
افزایش تولید ATP
هنگامی که فوتونها توسط میتوکندری جذب میشوند، تولید آدنوزین تری فسفات (ATP) که وظیفه حمل انرژی اولیه در سلولها را بر عهده دارند، افزایش میدهد. افزایش تولید ATP به سلولها انرژی بیشتری برای انجام عملکردهای حیاتی مانند ترمیم و بازسازی میدهد.
کاهش التهاب
لیزر درمانی با کاهش تولید سایتوکینهای پیش التهابی و افزایش تولید سایتوکاینهای ضد التهابی، باعث تعدیل روند التهابی میشوند. این تغییر به کاهش التهاب و تورم در ناحیه آسیبدیده کمک میکند و منجر به تسکین درد و بهبود عملکرد میشود.
افزایش تولید کلاژن
کلاژن یک پروتئین حیاتی برای ترمیم و بازسازی بافت است. لیزر درمانی فیبروبلاستها که سلولهای مسئول تولید کلاژن هستند را تحریک میکند و منجر به بهبود سریعتر و موثرتر زخمها، تاندون ها و رباطها میشود.
افزایش گردش خون
استفاده از لیزر در فیزیوتراپی میتواند باعث اتساع عروق یا گشاد شدن رگهای خونی شود که جریان خون را در ناحیه تحت درمان بهبود میبخشد. افزایش گردش خون تضمین میکند که اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به بافتها میرسد و باعث بهبود سریع تر و کاهش درد میشود.
مدولاسیون درد
لیزر درمانی میتواند مستقیما بر سلولهای عصبی تاثیر بگذارد و انتقال سیگنالهای درد به مغز را کاهش دهد. علاوه بر این، ترشح اندورفین که به عنوان مسکن طبیعی بدن شناخته میشود، افزایش مییابد و در نهایت منجر به تسکین بیشتر درد میشود.
لیزرتراپی کم توان (LLLT)
لیزر تراپی کم توان که تحت عنوان لیزر سرد نیز شناخته میشود برای تحریک فرآیندهای سلولی استفاده میشود.
این نوع لیزر در درجه اول برای تسکین درد، کاهش التهاب و ترمیم بافت استفاده میشود. LLLT معمولا برای درمان شرایط درد مزمن، آسیبهای بافت نرم و اختلالات مفصلی استفاده میشود.
اثربخشی لیزر کمتوان به طول موج، شدت و مدت درمان بستگی دارد.
معمولا لیزر کمتوان در فیزیوتراپی با طول موجهای بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ نانومتر استفاده میشود.
دستگاه لیزر مستقیما روی ناحیه آسیب دیده اعمال میشود و مدت زمان و دفعات درمان میتواند بر اساس شرایط بیمار متفاوت باشد.
کاربرد لیزر درمانی در فیزیوتراپی
لیز درمانی در فیزیوتراپی برای درمان طیف وسیعی از بیماریهای اسکلتی عضلانی مناسب است. برخی از رایجترین شرایط عبارتند از:
- آرتروز
- تاندونیت یا التهاب تاندون
- رگ به رگ شدن و کشیدگی عضلات
- کمردرد و گردن درد
- التیام زخم
بیماری هایی که با لیزر کم توان درمان می شوند:
لیزر کم توان در درمان طیف گسترده ای از بیماری ها و اختلالات موثر است که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- آرتروز زانو و مفاصل
- فتق دیسک کمر
- فتق دیسک گردن
- درد سیاتیک و دردهای عصبی
- تاندونیت
- بورسیت
- درد شانه یخ زده
- اسپاسم عضلانی
- التهاب فاشیای کف پا (پلانتار فاشییت)
- زخم های دیابتی و زخم بستر
- درد پس از جراحی یا تروما
موارد منع استفاده از لیزر کم توان و لیزر پرتوان
تعداد بسیار کمی از درمان های قدرتمند و اثبات شده، با خطرات کمی همراه است. یکی از این درمان ها شامل لیزر است. خطرات احتمالی استفاده از لیزر درمانی در فیزیوتراپی، عموما برای ایمنی بافت های اطراف تحت درمان است. هر روش درمان، حتی با وجود خطرات کم موانعی برای استفاده دارد که موارد منع استفاده از لیزر درمانی (لیزر کم توان و لیزر پرتوان)، عبارتند از:
چشم ها: اشعه های لیزر برای چشم، به ویژه شبکیه چشم بسیار مضر هستند. برای تاباندن پرتو های لیزر به سمت چشم، این کار باید با استفاده از عینک ایمنی مناسب انجام شود.
سرطان: فقط وقتی بیمار تحت شیمی درمانی است، می توان از لیزر کم توان برای کاهش عوارض جانبی مانند ورم مخاط استفاده کرد. از LLLT در بیماران سرطانی فقط می توان برای تسکین مریض استفاده کرد.
بارداری: در بارداری استفاده از لیزر درمانی، مستقیماً روی جنین در حال رشد تاثیر می گذارد.
بیمار مبتلا به صرع: استفاده از نور مرئی، ممکن است باعث تشنج در بیماران حساس به نور مبتلا به صرع شود.
گزارش ها حاکی از این است که عوارض جانبی لیزر کم توان (LLLT)، هیچ تفاوتی با لیزر پرتوان (HPLT) ندارد.
ایمنی و عوارض جانبی
لیزر کم توان روشی ایمن است که در صورت انجام توسط متخصص فیزیوتراپی یا پزشک طب فیزیکی عارضه خاصی ندارد. بیماران ممکن است پس از جلسات اولیه اندکی احساس گرما یا قرمزی در محل درمان داشته باشند که موقتی و طبیعی است. این روش برای زنان باردار در ناحیه شکم یا برای افرادی که سرطان فعال دارند توصیه نمی شود.
